RODZAJ PROJEKTU: Architektoniczny

GRUPA TEMATYCZNA: Tworzenie miejskości : regeneracja – rewitalizacja – kolonizacja. Temat :„From a street to the heart of a vital neighbourhood”. Warszawa Praga, ulica Wileńska

LOKALIZACJA: Praga, Warszawa

LICZBA MIESZKAŃCÓW: Miasto – 1 753 977 mieszkańców, aglomeracja – 3607861 mieszkańców.

OBSZAR STUDIALNY: 98,8 ha, teren projektu 6,7ha

ZGŁASZAJĄCY PROJEKT: STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO m. st. WARSZAWY

E10: WILEŃSKA

Obszar konkursowy ma powierzchnię 6,7 ha i obejmuje ulicę Wileńską (Vilnius Street) na odcinku pomiędzy Placem Wileńskim a ulicą Konopacką wraz z kwartałem zabudowy przylegającym do niej od południa, oraz fragmentami kwartałów przylegających do niej od północy.

Istotę zadania konkursowego stanowi przekształcenie ulicy Wileńskiej w przestrzeń integrującą różnorodnych mieszkańców i użytkowników dzielnicy, będącej sercem okolicy, która już dziś jest miejscem, gdzie współistnieją różne grupy społeczne i różne funkcje. Ulica Wileńska nie powinna stać się „salonem miasta”, lecz „pokojem dziennym dzielnicy”. Sformułowanie szczegółowego programu należy do zadania konkursowego.

Nie wyklucza się stworzenia w przestrzeni ulicy Wileńskiej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. W kontekście założeń dotyczących uczynienia z ulicy Wileńskiej przestrzeni kontaktu rożnych grup znajdujący się tutaj, nieujęty w żadnych zapisach planistycznych przystanek początkowy podmiejskich autobusów stanowi cenny element.

Ulica Wileńska do 1949 roku była główną trasą wylotową na północny wschód. Po wytyczeniu równoległej do niej alei straciła znaczenie komunikacyjne. Dlatego szerokość jezdni może być zmniejszona, a uzyskana dzięki temu powierzchnia spożytkowana do stworzenia przestrzeni publicznej. Przylegające do ulicy Wileńskiej działki zostały włączone do project site dla zapewnienia optymalnych relacji między nimi a ulicą.

Przylegający do ulicy Wileńskiej od południa kwartał Plac Wileński – Wileńska – Konopacka – Aleja Solidarności zajmuje się na obszarze dawnego dworca Petersburskiego, który był dużo większy niż obecny dworzec Warszawa Wileńska. Kwartał wypełnia zabudowa biurowa i mieszkaniowa. Zachodnią część kwartału zajmuje wpisany do rejestru zabytków zespół pięciokondygnacyjnych budynków ( z siedmiokondygnacyjną centralną partią głównego gmachu) należących do Polskich Kolei Państwowych mieszczący obecnie biura głównej siedziby Polskich Linii Kolejowych. Został wzniesiony w latach 1928-1931 Posiada on kompozycję opartą na osiach symetrii i architekturę o klasycyzujących formach. Poza biurami mieszczą się tu też mieszkania – wybudowane jako służbowe dla pracowników kolei. Na terenie zespołu znajduje się też parterowy dawny dworek z XIX wieku mieszczący obecnie przychodnię weterynaryjną. Od strony ulicy Wileńskiej zespół jest częściowo oddzielony jest płotem, a częściowo przylega fasadami budynków, które nie mają jednakże od tej strony wejść. Wschodnią część kwartału zajmują cztero i pięciokondygnacyjne wolnostojące podłużne budynki mieszkalne ustawione prostopadle do ulicy Wileńskiej i oddzielone od niej płotem. Dwa położone na wschodnim krańcu kwartału powstały w latach 30-tych XX wieku, zaś pozostałe trzy w latach 50-tych i 60-ych.

W dwóch miejscach kwartału znajdują się niezabudowane tereny zielone. Północna pierzeja ulicy Wileńskiej na odcinku pomiędzy ulicami Targową a Inżynierską należy do kwartału stanowiącego jeden z najlepiej zachowanych na Pradze zespołów kamienic czynszowych oraz budynków pofabrycznych i pomagazynowych. Wzdłuż ulicy Wileńskiej znajduje się ciąg kamienic mieszkalnych z lokalami usługowymi i handlowymi w parterach. Wysokość kamienic wynosi od 3 do 5 kondygnacji Duża część ciągu kamienic posiada zagospodarowane według tego samego schematu podwórza. Kamienice te po wojnie zostały skomunalizowane. Obecnie znajdują się w złym stanie.

Kamienica przy ul. Wileńskiej 3 podczas II Wojny Światowej utraciła najwyższe kondygnacje, których do dziś nie odbudowano. Kamienica przy ulicy Wileńskiej 13 figuruje w rejestrze zabytków. Pozostałe w ewidencji zabytków. Wzdłuż północnej granicy project site – bezpośrednio za nią – przy ulicu Inżynierskiej 3 znajduje się wpisany do rejestru zabytków zespół wzniesionych w latach 1885-1910 ceglanych budynków będących pierwotnie magazynami mebli, a obecnie mieszczących między innymi pracownie artystów, studio filmowe, a także prywatny teatr.

Północną pierzeję ulicy Wileńskiej na odcinku Inżynierska-Zaokopowa tworzą trzy wybudowane na przełomie XIX i XX wieku 4-5 kondygnacyjne kamienice mieszkalne z usługami w parterach. Dwie położone bliżej ulicy Inżynierskiej figurują w rejestrze zabytków, zaś znajdująca się na rogu ulicy Zaokopowej w ewidencji zabytków. Przy ulicy Inżynierskiej 4 znajduje się wybudowany na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku w oparciu o wcześniejsze mury dawnego kina budynek studia telewizyjnego. Północną pierzeję ulicy Wileńskiej na odcinku Zaokopowa-Konopacka tworzą mające wysokość od 4 do 6 kondygnacji kamienic mieszkalne z usługami w parterach wzniesione w ostatniej ćwierci XIX wieku i figurujące w ewidencji zabytków Dwie kamienice położone najbliżej ulicy Konopackiej otwarte są na większy dziedziniec.

PRZEMIANA ULICY W SERCE PEŁNEJ ŻYCIA OKOLICY

W uchwalonej w listopadzie 2005 roku Strategii Rozwoju Miasta Stołecznego Warszawy do 2020 roku przedstawiona jest następująca wizja: „Warszawę 2020 roku widzimy jako atrakcyjną, nowoczesną, dynamicznie rozwijającą się metropolię z gospodarką opartą na wiedzy, środkowoeuropejskie centrum finansowe, miasto zajmujące znaczące miejsce wśród najważniejszych stolic europejskich. Warszawa w naszej wizji to wspólnota otwarta i dostępna, miasto wysokiej jakości życia, ważne centrum kultury europejskiej o dobrze zorganizowanej przestrzeni publicznej – miasto
z duszą” 
.  

W dokumencie zapisano następujące cele strategiczne:

  1. Poprawa jakości życia i bezpieczeństwa mieszkańców Warszawy

  2. Wzmocnienie poczucia tożsamości mieszkańców poprzez pielęgnowanie tradycji, rozwój kultury i
    pobudzanie aktywności społecznej

  3. Rozwijanie funkcji metropolitarnych wzmacniających pozycję Warszawy w wymiarze regionalnym, krajowym i europejskim.

  4. Rozwój nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy i badaniach naukowych.

  5. Osiągnięcie w Warszawie trwałego ładu przestrzennego.

Spośród zawartych w strategii celów operacyjnych  z punktu widzenia obszaru będącego przedmiotem konkursu Europan najbardziej interesujące są następujące:

1.3. Wspieranie rozwoju budownictwa mieszkaniowego oraz modernizacji istniejących budynków
2.1. Umocnienie tradycji m.st. Warszawy oparte na dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym
2.3. Zwiększenie atrakcyjności Warszawy dla mieszkańców i turystów.
2.4. Aktywizacja społeczności lokalnych i organizacji pozarządowych
5.3. Zorganizowanie lokalnych przestrzeni publicznych sprzyjających integracji społecznej.
5.4. Integracja przestrzenna lewobrzeżnej i prawobrzeżnej Warszawy.

 

JURY

Irene Wiese von Ofen – architekt, Europan Deutschland

Folger Kleine – architekt, Europan Deutschland

Gabriela Rembarz – architekt, Gdańsk

Hubert Trammer – architekt, Warszawa

Joanna Szczepańska – psycholog, Warszawa

Paweł Althamer – rzeźbiarz, Warszawa

Marek Mikos – architekt, Warszawa

Tomasz Zemła – architekt, Warszawa

Karol Kobos – dziennikarz, Warszawa

Zastępca członka jury

Adam Nadolny – architekt, Poznań

Dariusz Bober – architekt, Warszawa

Sekretarz

Hubert Wójcicki – architekt, Warszawa

Konsultant

Tomasz Szczepański – psycholog, Warszawa